Proszę chwilę zaczekać, ładuję stronę ...

English

Strona główna
O projekcie
Opis działań
Harmonogram
Aktualności
Raporty
i publikacje
Monitoring płazów
Kalendarium
Współpraca
Odrobina egzotyki
Kontakt
Stowarzyszenie Człowiek i Przyroda

  

  

  

OPIS DZIAŁAŃ

  

A. Działania przygotowawcze

A1 Przygotowanie dokumentacji technicznej i map do celów projektowych, uzyskanie pozwolenia na budowę przepustów dla płazów

Działanie A.1 ma na celu przygotowanie pełnej dokumentacji niezbędnej do rozpoczęcia budowy systemów przepustów dla płazów. Budowa przepustów wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Należy wykonać projekty techniczne zgodnie z obowiązującymi wymogami.

  

C. Działania praktyczne

C1 Budowa systemów przepustów dla płazów

Działanie to, poprzedzone działaniem A.1, będzie polegało na wybudowaniu w 6 miejscach systemów przepustów dla płazów. Miejsca te zostały wytypowane na podstawie badań migracji i śmiertelności płazów, m.in. w miejscach tych występuje kumak nizinny (Bombina bombina - kod 1188) i traszka grzebieniasta (Triturus cristatus - kod 1166).

Pierwszy system przepustów, składający się z 13 tuneli i barier naprowadzających o łącznej długości 1680 m, zlokalizowany jest na obszarze "Narwiańskich Bagien", w pobliżu miejscowości Baciuty. Zaobserwowane tam płazy należały do 10 gatunków: żaba trawna (Rana temporaria), żaba moczarowa (Rana arvalis), ropucha szara (Bufo bufo), grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus), traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris), ropucha zielona (Pseudepidalea viridis), żaby zielone (Rana esculenta complex), kumak nizinny (Bombina bombina), rzekotka drzewna (Hyla arborea) i traszka grzebieniasta (Triturus cristatus).

Dwa systemy przepustów zlokalizowane są na terenie "Ostoi Suwalskiej". Jeden system wybudowany zostanie w miejscowości Kleszczówek (będzie to uzupełnienie już istniejącego systemu, składającego się z dwóch tuneli). Dobudowane zostanie 6 tuneli z jednej strony i 1 tunel z drugiej strony istniejącego systemu. Takie rozwiązanie jest konieczne, gdyż okazało się, że wybudowane w 2005 roku przepusty nie obejmują całego obszaru intensywnej migracji płazów i nadal wiele osobników ginie w tym miejscu na drodze. Koleiny system wybudowany będzie na drodze wojewódzkiej nr 655 Suwałki - Rutka Tartak w miejscowości Sidorówka. Stwierdzono tu osiem spośród dwunastu gatunków płazów występujących na terenie "Ostoi Suwalskiej". Większość stanowią żaby (trawna, moczarowa i jeziorkowa), a następnie grzebiuszka ziemna, ropucha szara, kumak nizinny, traszka zwyczajna i traszka grzebieniasta.

Czwarty system przepustów zlokalizowany jest na drodze powiatowej nr 1898N Budwiecie - Boczki, w miejscowości Boczki. Droga ta przecina dużą populację płazów, składającą się z przedstawicieli 8 gatunków: żaby jeziorkowej, żaby trawnej, żaby moczarowej, ropuchy szarej, grzebiuszki ziemnej, kumaka nizinnego, traszki zwyczajnej i traszki grzebieniastej.

Dwa systemy przepustów zlokalizowane są przy wschodniej granicy Puszczy Rominckiej i chronią płazy przekraczające drogę powiatową nr 1953N Skajzgiry - Żytkiejmy w miejscowości Skajzgiry I i Skajzgiry II. Systemy przepustów dla płazów w miejscowości Skajzgiry zlokalizowane są poza obszarem Natura 2000 "Puszcza Romincka", ale mają kluczowe znaczenie dla populacji płazów wschodniej części tego obszaru. Płazy w czasie wędrówek sezonowych przemieszczają się z terenów położonych na wschód od granicy Ostoi w kierunku zachodnim, przekraczając drogę Skajzgiry - Żytkiejmy, i wchodzą na obszar Ostoi (okres wiosenny). W ciągu całego sezonu płazy przemieszczają się po całym terenie, a w okresie wędrówek jesiennych kierują się z terenu Ostoi na wschód (poza obszar Ostoi), gdzie znajdują dogodne miejsca do zimowania. Droga Skajzgiry - Żytkiejmy stanowi dla płazów sztuczną barierę, która dla wielu osobników jest nie do pokonania, wpływając znacząco na stan populacji tych zwierząt.

Działanie C.1 jest niezbędne dla ograniczenia śmiertelności płazów podczas ich wędrówek sezonowych. Wzmocni to w istotny sposób populacje płazów obszarów Natura 2000 północno-wschodniej Polski, w tym traszki grzebieniastej (Triturus cristatus - kod 1166) i kumaka nizinnego (Bombina bombina - kod 1188), które zamieszczone są w załącznikach II i IV Dyrektywy Siedliskowej. Dodatkowo przepusty ograniczą śmiertelność wielu innych drobnych kręgowców i ograniczą negatywny wpływ bariery, jaką jest szlak komunikacyjny, na populacje drobnych zwierząt kręgowych (jeży, jaszczurek, żmii, ryjówek itp.).

  

Lokalizacja przepustow SPK.jpg

  

   Lokalizacja budowy systemu przepustów dla płazów na obszarze "Ostoi Suwalskiej"

  

  

Lokalizacja przepustow PKPR

  

Lokalizacja budowy systemów przepustów dla płazów na obszarze "Puszczy Rominckiej"

  

  

Przepusty - Narwiańskie Bagna

  

Lokalizacja budowy systemu przepustów dla płazów na obszarze "Narwiańskich Bagien"

  

  

http://czlowiekiprzyroda.eu/life/rys/przep5.jpg

   

Istniejące przepusty na terenie Ostoi Suwalskiej w miejscowości Kleszczówek

    

    

C2 Odtwarzanie miejsc rozrodu płazów

Działanie będzie polegało na odtworzeniu zanikających zbiorników wodnych, które stanowią miejsce rozrodu płazów, w tym kumaka nizinnego (Bombina bombina - kod 1188) i traszki grzebieniastej (Triturus cristatus - kod 1166), wymienionych w Załączniku II i Załączniku IV Dyrektywy Siedliskowej. Zbiorniki takie silnie zarastają na skutek sukcesji, przyspieszonej w wyniku działania czynników antropogenicznych. Są to najczęściej śródpolne oczka wodne, zlokalizowane w bezodpływowych zagłębieniach terenu. Z wytypowanych zbiorników usunięty zostanie nadmiar roślinności zielnej i krzewiastej oraz osadów. Tym samym zbiorniki zostaną pogłębione, ich brzegi i dno odpowiednio wyprofilowane, tak, aby stwarzały optymalne warunki do życia dla wybranych gatunków płazów. Pracami objęte zostaną dwa obszaru Natura 2000 - "Ostoja Wigierska" - 10 zbiorników o powierzchni 350 m2 każdy oraz "Puszcza Romincka" - 1 zbiornik o powierzchni 1500 m2.

    

  

Lokalizacja 3 zbiorników wodnych do odtworzenia na terenie "Ostoi Wigierskiej" w miejscowości Leszczewek

  

 

stawy.jpg

Lokalizacja 7 zbiorników wodnych do odtworzenia na terenie "Ostoi Wigierskiej" w miejscowości Rosochaty Róg

  

  

  

Lokalizacja zbiornika wodnego do odtworzenia na terenie "Puszczy Rominckiej"

  

    

    

C3 Zaprojektowanie rozwiązań technicznych chroniących płazy przed tzw. pułapkami antropogenicznymi

    

Działanie będzie polegało na opracowaniu rozwiązań technicznych zabezpieczających płazy (i inne drobne zwierzęta kręgowe) przed wpadaniem do pułapek, stanowiących zarówno tymczasowe (podczas budowy), jak i trwałe (rozwiązania docelowe) elementy budowy infrastruktury technicznej. Z katalogu urządzeń stosowanych w budownictwie, głównie drogowym (np. elementy systemów odwadniających) wybrane zostaną te urządzenia, które stanowią największe potencjalne zagrożenie (pułapki) dla drobnych zwierząt kręgowych. Grupa specjalistów, składająca się z projektanta, drogowca i biologa, opracuje rozwiązania techniczne do wybranych urządzeń, zabezpieczające zwierzęta przed uwięzieniem ich w tych "pułapkach". Wykonane zostaną prototypy opracowanych zabezpieczeń, które następnie zostaną przetestowane w praktyce. Na podstawie wyników testów terenowych rozwiązania techniczne zostaną poprawione i opublikowane wraz z opisem skuteczności działania.

    

    

C4 Zorganizowanie sieci monitoringu zagrożeń płazów przy szlakach komunikacyjnych

    

Brak powszechnej informacji o lokalizacji szlaków migracyjnych płazów przecinających się ze szlakami komunikacyjnymi powoduje, że nawet działania inwestycyjne sprzyjające ochronie przyrody nie uwzględniają w swoich planach budowy urządzeń służących ochronie zwierząt. Do wydania decyzji o budowie, często bardzo kosztownych urządzeń służących ochronie przyrody, należy posiadać wiarygodne i w miarę pełne dane o przyrodzie. Specjalistyczny monitoring przyrodniczy zwykle obejmują swoim działaniem niewielkie obszary i nie dostarczają wystarczających informacji do podjęcia takich decyzji. Pewnym rozwiązaniem może być monitoring powszechny (społeczny), oparty o sieć instytucji, organizacji czy nawet osób prywatnych, które w sposób jednolity i prosty rejestrują pewne zjawiska w przyrodzie. Doskonałym uczestnikiem takiego monitoringu wydają się szkoły (różnego stopnia) oraz ośrodki edukacyjne, np. funkcjonujące w parkach narodowych czy krajobrazowych. Dobrze zorganizowana i oparta na prostych metodach sieć monitoringu płazów, a właściwie miejsc, w których są one najbardziej zagrożone ze strony ruchu pojazdów mechanicznych, może obejmować znaczny obszar i stanowić stały element procesu edukacji zarówno szkolnej, jak i pozaszkolnej. W ramach działania C.4. przewiduje się wytypowanie 20 szkół i ośrodków edukacyjnych, które będą uczestniczyły w monitoringu. Dla tych podmiotów opracowane zostaną pakiety materiałów pomocne w prowadzeniu monitoringu, które będą zawierały szczegółowe instrukcje prowadzenia obserwacji przyrodniczych. Dane z monitoringu będą zasilały specjalnie opracowaną komputerową bazę danych, którą będzie obsługiwało Stowarzyszenie "Człowiek i Przyroda". Z tych danych będą mogły również korzystać szkoły i ośrodki edukacyjne, wykorzystując je w swojej działalności edukacyjnej. Sieć monitoringu zagrożeń płazów przy drogach będzie otwarta, tzn. że nowe podmioty będą mogły włączyć się w prowadzenie obserwacji, ale już poza projektem.

    

    

D. Monitoring oddziaływania projektu

D1 Monitoring

    

Zadaniem monitoringu będzie gromadzenie i przekazywanie wiedzy o oddziaływaniu projektu na obszar Natura 2000 oraz zapewnienie zgodności realizacji projektu z założeniami i celami wcześniej zatwierdzonymi w dokumentach projektowych. Monitorowanie spełni również funkcję wewnętrznej kontroli realizacji zadań. Kontrola ta obejmuje kontrolę bieżącą, czyli ocenę skuteczności poszczególnych działań, sposobu realizacji pracy oraz kontrolę końcową – sprawdzenie czy wytyczone cele zostały zrealizowane. Monitorowanie będzie procesem ciągłym, odbywającym się przez cały okres wdrażania projektu. Monitoring będzie składał się z 2 podsystemów, nawiązujących do dwóch podstawowych działań związanych z czynną ochroną płazów:

1. monitoring efektów związanych z budową przepustów dla płazów; po wybudowaniu przepustów dla płazów badana będzie, w każdym roku trwania projektu, śmiertelność płazów na odcinkach dróg, na których wybudowane zostały przepusty, a wyniki będą porównywane z wielkością śmiertelności płazów przed budową przepustów;

2. monitoring efektów związanych z ochroną miejsc rozrodu płazów i ochroną małej retencji; po przeprowadzeniu prac remontowych i odtworzeniowych badany będzie skład gatunkowy płazów oraz ich liczebność, a wyniki będą porównywane z wynikami uzyskanymi przed pracami remontowymi i odtworzeniowymi;

     

     

     

E. Działania edukacyjne i rozpowszechnianie wyników

E1 Wydanie folderu informacyjnego o projekcie

  

Działanie będzie polegało na opracowaniu merytorycznym i graficznym folderu informacyjnego o projekcie. Folder będzie zawierał informacje o projekcie, jego celach, działaniach i źródłach finansowania.

  

  

E2 Wykonanie tablic informacyjno-edukacyjnych o wybranych działaniach

  

Działanie będzie polegało na wykonaniu drewnianych stelaży tablic oraz opracowaniu merytorycznym i graficznym plakatów (tablic) informacyjno-edukacyjnych, dotyczących ochrony płazów przy szlakach komunikacyjnych. Łącznie zostanie wykonanych 6 tablic, które ustawione będą przy wybudowanych przepustach dla płazów.

  

  

E3 Strona internetowa o projekcie

  

Działanie będzie polegało na opracowaniu i prowadzeniu (aktualizacji) podstrony internetowej w obrębie witryny Stowarzyszenia "Człowiek i Przyroda". Będzie to kolejny element kampanii medialnej, promującej projekt oraz czynną ochronę gatunków płazów oraz siedlisk przyrodniczych, w których występują.

  

  

E5 Organizacja konferencji

  

Działanie będzie polegało na zorganizowaniu jednej trzydniowej konferencji dla osób zainteresowanych problematyką czynnej ochrony płazów i ich siedlisk, w tym naukowców, leśników, pracowników parków narodowych, itp. Konferencja odbędzie się wiosną 2016 roku i będzie dotyczyła zagadnień metodycznych, związanych z czynną ochroną płazów oraz wybranych rezultatów osiągniętych w trakcie realizacji projektu.

  

  

E6 Organizacja warsztatów

  

Działanie będzie polegało na zorganizowaniu cyklu warsztatów dla (1) nauczycieli (różnych poziomów nauczania), (2) szeroko rozumianych służb ochrony przyrody (pracownicy parków narodowych i krajobrazowych, pracownicy Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, odpowiedni urzędnicy z Urzędów gminnych i Starostwa, przedstawiciele przyrodniczych organizacji pozarządowych) oraz (3) projektantów i przedstawicieli budownictwa drogowego. Celem warsztatów będzie zapoznanie się z metodami stosowanymi w ochronie drobnych zwierząt, w tym płazów, na drogach i budowach, zasadami postępowania administracyjnego dotyczącego ograniczania śmiertelności zwierząt oraz doskonalenie umiejętności w przeprowadzaniu ocen oddziaływania różnych inwestycji na środowisko (populacje płazów i siedliska, w których one występują). W przypadku nauczycieli warsztaty będą dotyczyły umiejętności wykorzystania wiedzy o płazach, ich znaczeniu i metodach ochrony w zajęciach szkolnych i pozaszkolnych, które będą kształtowały postawy przyjazne środowisku.

  

  

E7 Wydanie publikacji o płazach

  

Działaniebędzie polegało na opracowaniu merytorycznym i graficznym dwóch książek o płazach i wydaniu ich drukiem. Pierwszą książką będzie terenowy przewodnik do rozpoznawania płazów Polski, z nagraniami głosów płazów. Książka będzie zawierała podstawowe informacje o wszystkich gatunkach płazów jakie występują w Polsce, wraz z fotografiami i rysunkami oraz prosty klucz do rozpoznawania tych gatunków. Dodatkowo do książki będzie dołączona mini płyta CD z nagraniem głosów 13 gatunków płazów. Książka ta będzie m.in. podstawową pomocą przy prowadzeniu monitoringu płazów przy drogach, a nagrania głosów płazów, odtwarzane w terenie, będą używane do stymulowania wydawania dźwięków przez ukryte płazy (jedna z metod prowadzenia monitoringu).

Druga książka będzie dotyczyła czynnej ochrony płazów i będzie zawierała informacje o biologii i ekologii poszczególnych gatunków, które będą pomocne przy planowaniu zabiegów czynnej ochrony tych zwierząt. Będą w niej opisane różne aspekty ochrony płazów, począwszy od zasad prowadzenia monitoringu płazów na potrzeby raportów oddziaływania różnych inwestycji na środowisko, a skończywszy na technicznych zagadnieniach budowy urządzeń ograniczających śmiertelność płazów.

  

  

E8 Działania edukacyjne

  

Działanie będzie polegało na:

- opracowaniu i wydaniu pakietów edukacyjnych,

- opracowaniu i wydaniu mapy z krótkim opisem ścieżki edukacyjnej "Płazy", która zlokalizowana jest na terenie "Ostoi Wigierskiej",

- opracowaniu i wykonaniu wielkoformatowej gry nt. biologii i ekologii płazów,

- wykonaniu modeli płazów,

- opracowaniu i wydrukowaniu plansz edukacyjnych o płazach,

- przeprowadzeniu zajęć edukacyjnych (5 zajęć w roku) z dziećmi i młodzieżą, związanych z ochroną płazów; będą one polegały m.in. na wspólnym prowadzeniu obserwacji przyrodniczych - obserwacji płazów w różnych środowiskach i w różnych okresach rozwoju, rozpoznawaniu gatunków płazów - m.in. przy wykorzystaniu modeli płazów, rozpoznawaniu głosów płazów, prowadzeniu akcji ratowania płazów przy szlakach komunikacyjnych podczas wiosennych ich wędrówek czy wspólnych zabawach - quizach, konkursach o tematyce dotyczącej płazów).

- opracowanie i wydanie pakietów edukacyjnych dla szkół.

  

  

  

Powrót

  

  

  

   
 

© 2013-2016 Stowarzyszenie Człowiek i Przyroda                             webmaster